Posts

Showing posts with the label vistar

Total Pageviews

शेतीशाळा

शेतीशाळा - शेतीशाळा म्हणजे काय ? शेतकरी जे पिक घेतात त्या पिकामध्ये तज्ञ बनवण्याचं एक प्रभावी माध्यम म्हणजे शेतिशाळा आहे. शेती शाळा ही प्रत्यक्ष शेतावर घेतली जाते. यासाठी प्रगतीशील शेतकरी यांचे  एक एकर चे क्षेत्र निवडले जाते. या क्षेत्रावरच  गावातील जवळपासचे त्या पिकाचे किमान २५ शेतकरी त्या हंगामात त्या पिकाच्या पेरणी पासून ते मळणी पर्यंत  एकत्र येतात व  पिकाच्या वेगवेगळ्या अवस्था उदा. पेरणीपुर्व, पेरणी, शाकीय वाढ, फुले लागणे, दाणेभरणे/बोंडे लागणे, पक्वता तोडणी काढणीपश्चात अशा महत्वाच्या अवस्थेमध्ये एकुण ६ वर्ग शेतावरच आयोजित होतात. एक वर्ग किमान ४ तासाचा असतो. या शेती शाळेत कमीत कमी व्याख्याने आणि प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकातून अनुभवातून शिक्षण अभिप्रेत आहे. या निवडलेल्या क्षेत्रावर सुधारीत तंत्रज्ञानाचे पथदर्शी प्रात्यक्षिक आयोजित केले जाते. यामध्ये नैसर्गिक शेती, एकात्मिक पिक व्यवस्थापन, एकात्मिक किड व्यवस्थापन, एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन इ .बाबींचा अवलंब केला जातो. शेतकरी या क्षेत्रावर एकत्र येउन आपापले या सुधारित तंत्रज्ञानाबाबातचे तसेच पिकाबाबतचे अनुभव, चांगले...

पिकांवरील किड व रोग सर्वेक्षण प्रकल्प (cropsap)

*पिकांवरील कीड रोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प* (cropsap )                 सोयाबीन, कापूस, तूर,हरभरा, भात,मका, ज्वारी व ऊस  या महत्वांच्या प्रमुख पिकांवर वारंवार तसेच आकस्मिकरीत्या उद्भवणाऱ्या कीड रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे होणारे शेतकऱयांचे नुकसान व त्यामुळे उत्पादनात होणारी घट लक्षात घेता यासाठी  रोग सर्वेक्षण , सल्ला, जन जागृती व व्यवस्थापन याबाबतची शाश्वत यंत्रणा तयार करण्याच्या दृष्टीने “पिकांवरील कीड रोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प (cropsap )” राबविण्यात येत आहे.  प्रकल्पाचा उद्देश- १. शेतकरी यांचेमध्ये कीड व रोगांची ओळख निर्माण करणे, त्यांना  कीड रोगांचे वेळीच व्यवस्थापन करणे. २. कीड रोगांच्या प्रादुर्भावाबाबत जागरूकता निर्माण करणे  व पुढील संभाव्य नुकसान टाळून उत्पादनात  वाढ करणे. ३. पिकांचे सर्वेक्षण करून हंगाम निहाय प्रमुख कीड रोगांच्या प्रादुर्भावाबाबत शेतकरी यांचेमध्ये जाणीव निर्माण करणे व त्यांना  वेळीच उपाययोजना सुचविणे. ४. कीड रोग प्रादुर्भावित क्ष...

राष्ट्रिय खाद्य तेल अभियान- तेलबिया (National Mission On Edible Oil-NMEO-OS)

राष्ट्रिय खाद्य तेल  अभियान -तेलबिया  अभियान कालावधी - हे अभियान केंद्र शासनाच्या कृषी उन्नती योजनेचा भाग आहे. या अभियानाची अंमलबजावणी २०२४-२५ ते २०३०-३१ या कालावधीपर्यंत होणार आहे.  या अभियानाच्या अंमलबजावणी साठी केंद्र शासन व राज्य शासन निधीचे प्रमाण ६०:४० असे आहे.  अभियानाची अंमलबजावणी करण्यासाठी जिल्हास्तरावर समिती- या अभिमानाची अंमलबजावणी   करण्यासाठी जिल्हास्तरावर जिल्हा तेलबिया अभियान समिती असते. या समितीचे अध्यक्ष हे जिल्हाधिकारी असतात तर सदस्य सचिव हे जिल्हा अधिक्षक  कृषी अधिकारी (जिल्हा अभियान संचालक) हे असतात.  अभियानाची अंमलबजावणी होणार मूल्य साखळी भागीदार मार्फत - अभियानाची अंमलबजावणी करण्यासाठी जिल्ह्यात पीकनिहाय मूल्य साखळी समूह निवडण्यात येणार आहेत . मूल्य साखळी समूहाचे किमान आकारमान प्रमुख तेलबिया पिकांसाठी (सोयाबीन, भुईमूग, मोहरी) ५०० हेक्टर आणि इतर तेलबिया पिकांसाठी (तीळ, सूर्यफूल,कारळे ,करडई) २०० हेक्टर असावे. एका जिल्ह्यात एका पिकाचा एकच मूल्यसाखळी समूह असणे आवश्यक आहे. प्रत्येक पीक समूहामध्ये किमान २०० शेतकरी समाविष्ट असण...

राष्ट्रिय अन्नसूरक्षा व पोषण अभियान- अन्नधान्य पिके

राष्ट्रिय अन्नसूरक्षा व पोषण अभियान- अन्नधान्य पिके    हे  अभियान कोणत्या पिकांसाठी राबवले जात आहे- हे अभियान भात, गहू, कडधान्य, भरडधान्य (मका) व पौष्टिक तृणधान्य उपअभियान श्री अन्न, व भात पड क्षेत्रवार कडधान्य उत्पादन वाढविणे (TRFA कडधान्य ) या पिकांसाठी राबविण्यात येत आहे.  हे  अभियान राज्यातील कोणत्या जिल्ह्यात कोणत्या पिकांसाठी राबवण्यात येत आहे-   पिकाचे/योजनेचे  नाव अभियान राबवण्यात येत असलेले जिल्हे जिल्हे संख्या भात नाशिक, नंदुरबार,पुणे, सातारा, नागपुर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपुर, गडचिरोली ९ जिल्हे. गहु सोलापुर, बीड, नांदेड,परभणी,नागपुर ५ जिल्हे कडधान्य  रत्नागिरी व सिंधुदुर्ग वगळता इतर ३२ जिल्हे ३२ जिल्हे भरड धान्य (मका)  धुळे , नंदुरबार,अहिल्यानगर,सोलापूर,सांगली, सातारा,छ.संभाजीनगर , जालना,बीड, धाराशिव,बुलढाणा,गोंदिया  १२ जिल्हे पौष्टिक तृणधान्य- उपअभियान श्री अन्न ठाणे, पालघर, रायगड , रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, नाशिक,धुळे ,नंदुरबार, जळगाव,  अहिल्यानगर,पुणे,सोलापुर, सातारा, सांगली, कोल्हापुर, छत्रपती संभाजीनगर , ज...